تنگی برزخ آئورت چیست؟ تنگی برزخ آئورت وجود تنگی در بخشی معین از آئورت است؛ رگی که از قلب خارج می شود و خون غنی از اکسیژن را به بدن می رساند. به دلیل این تنگی، ممکن است قلب برای رساندن خون به بدن مجبور شود بیش از حد معمول کار کند. به ویژه در موارد جدی ممکن است خون کافی به بخش های پایینی بدن نرسد. تنگی برزخ آئورت یکی از بیماری های مادرزادی قلب و رگ هاست. در حالی که موارد خفیف ممکن است مدت ها نشانه ای ندهند، تنگی های جدی می توانند در دوره نوزادی جان را به خطر بیندازند. تنگی برزخ آئورت چرا ایجاد می شود؟ تنگی برزخ آئورت یک اختلال ساختاری است که در دوران رشد رگ های نوزاد در رحم مادر ایجاد می شود. علت دقیق بیماری همیشه شناخته شده نیست. ممکن است همراه با برخی شرایط ژنتیکی و سایر ناهنجاری های مادرزادی قلب دیده شود. به ویژه ناهنجاری های دریچه های قلب مانند دریچه آئورت دو لتی می توانند همراه تنگی برزخ آئورت باشند. نشانه های تنگی برزخ آئورت در کودکان چیست؟ نشانه ها بسته به درجه تنگی آئورت و سن کودک متفاوت است. در نوزادان و شیرخواران: - تنفس تند و مشکل تنفسی - خسته شدن هنگام تغذیه - تعریق زیاد - رنگ پریدگی و بی حالی - سردی پاها - ضعیف بودن نبض های کشاله ران - در موارد سنگین اختلال گردش خون و شوک در کودکان بزرگ تر: - فشار خون بالا - سردرد - خسته شدن سریع - درد پا هنگام ورزش - ضعف در پاها - درد قفسه سینه یا تنگی نفس در برخی کودکان بیماری ممکن است هنگام معاینه معمول با یافتن فشار خون بالا در بازوها و فشار خون پایین در پاها تشخیص داده شود. تنگی برزخ آئورت چگونه تشخیص داده می شود؟ در تشخیص تنگی برزخ آئورت از معاینه فیزیکی و روش های تصویربرداری که توسط متخصص قلب کودکان انجام می شود استفاده می شود. 1. معاینه فیزیکی و اندازه گیری فشار خون تفاوت فشار خون بین بازوها و پاها ارزیابی می شود. ضعیف بودن نبض های کشاله ران می تواند یافته مهمی باشد. 2. اکوکاردیوگرافی (اکو) ساختار قلب، تنگی آئورت و وضعیت جریان خون با کمک سونوگرافی بررسی می شود. 3. سی تی قلب (سی تی آنژیوگرافی) می تواند برای تصویربرداری دقیق از ساختار آناتومیک آئورت و محل تنگی به کار رود. 4. تصویربرداری تشدید مغناطیسی (ام آر آنژیوگرافی) به ویژه در کودکان بزرگ تر و در پیگیری بلندمدت به ارزیابی آئورت کمک می کند. 5. کاتتریزاسیون قلب در موارد لازم می تواند برای ارزیابی تفاوت فشار درون رگ و انجام درمان در همان جلسه به کار رود. تنگی برزخ آئورت در چه شرایطی به درمان نیاز دارد؟ تصمیم درمان بر اساس شدت تنگی و اثرهای آن بر گردش خون تعیین می شود. به ویژه در شرایط زیر ممکن است مداخله لازم باشد: - وجود تنگی جدی در آئورت - وجود تفاوت واضح فشار خون بین بازوها و پاها - ایجاد فشار خون بالا - ایجاد بار فشاری روی بطن چپ قلب - دیده شدن نشانه های نارسایی قلب - نرسیدن خون کافی به بخش های پایینی بدن در نوزادان مبتلا به تنگی جدی ممکن است درمان فوری لازم باشد. روش های درمان تنگی برزخ آئورت چیست؟ در تنگی برزخ آئورت هدف اصلی بهبود گردش خون با گشاد کردن بخش تنگ شده رگ است. روش درمان بر اساس سن و وزن کودک، ویژگی های آناتومیک تنگی و وضعیت عمومی سلامت تعیین می شود. 1. درمان جراحی به ویژه در نوزادان، شیرخواران کوچک و کودکانی با ویژگی های آناتومیک معین ممکن است درمان جراحی ترجیح داده شود. در جراحی می توان بخش تنگ شده رگ را برداشت و انتهای سالم رگ را به هم متصل کرد. در برخی بیماران ممکن است آئورت نیاز به بازسازی یا گشاد شدن داشته باشد. انتخاب روش جراحی بر اساس طول تنگی و ناهنجاری های همراه قلب انجام می شود. 2. آنژیوپلاستی با بالون در این روش با کمک کاتتری که از رگ کشاله ران پیش برده می شود، بالونی ویژه در ناحیه تنگ شده آئورت قرار داده می شود. رگ با باد کردن بالون گشاد می شود و هدف بهبود جریان خون است. آنژیوپلاستی با بالون به ویژه در برخی کودکانی که پس از جراحی دچار تنگی مجدد می شوند قابل استفاده است. 3. گذاشتن استنت در کودکانی با اندازه مناسب و در نوجوانان می توان استنت را در بخش تنگ شده آئورت قرار داد. استنت با حمایت از دیواره رگ به حفظ باز بودن آن کمک می کند. با این حال به دلیل روند رشد کودکان، گذاشتن استنت ممکن است برای هر گروه سنی مناسب نباشد. در دوره های بعد ممکن است استنت نیاز به گشاد شدن دوباره داشته باشد. آیا جراحی تنگی برزخ آئورت پرخطر است؟ جراحی تنگی برزخ آئورت یک عمل رگی مهم است که توسط تیم های باتجربه جراحی قلب کودکان انجام می شود. خطرهای جراحی بسته به سن کودک، شدت بیماری و مشکلات قلبی همراه متفاوت است. از عوارض احتمالی می توان به خونریزی، عفونت، تنگی مجدد در محل رگ، گشاد شدن دیواره رگ و به ندرت مشکلات مربوط به خون رسانی اعصاب یا نخاع اشاره کرد. امروزه به لطف تکنیک های پیشرفته جراحی در بسیاری از کودکان نتایج موفقی به دست می آید. روند بهبودی پس از درمان تنگی برزخ آئورت پس از درمان، فشار خون کودکان، عملکرد قلب و جریان خون در آئورت به طور منظم ارزیابی می شود. در روند بهبودی: - فشار خون بازوها و پاها اندازه گیری می شود. - عملکرد قلب کنترل می شود. - جریان خون در آئورت پایش می شود. - در صورت لزوم داروهای فشار خون به کار می رود. - رشد و تکامل کودک پیگیری می شود. پس از درمان جراحی یا با کاتتر، مدت بهبودی بسته به روش به کار رفته می تواند متفاوت باشد. آیا کودکان پس از درمان تنگی برزخ آئورت می توانند طبیعی زندگی کنند؟ پس از درمان موفق، بسیاری از کودکان می توانند رشد و تکامل طبیعی داشته باشند. کودکان می توانند زندگی مدرسه ای خود را ادامه دهند و بر اساس ارزیابی متخصص در فعالیت های بدنی شرکت کنند. با این حال پس از درمان ممکن است در برخی بیماران فشار خون بالا ادامه یابد یا در سال های بعد تنگی مجدد رگ ایجاد شود. به همین دلیل حتی اگر درمان موفق باشد، پیگیری قلبی مادام العمر مهم است. تشخیص زودهنگام چرا مهم است؟ اگر تنگی برزخ آئورت زود تشخیص داده نشود، می تواند باعث بار فشاری جدی روی قلب و اختلالات گردش خون شود. به ویژه در نوزادان، تشخیص به موقع تنگی جدی آئورت می تواند جان بخش باشد. به لطف تشخیص زودهنگام می توان روش درمان مناسب را تعیین کرد و به پیشگیری از عوارضی که ممکن است در قلب و سایر اندام ها ایجاد شود کمک کرد. فراموش نکنید: تنگی برزخ آئورت یک بیماری مادرزادی جدی قلب است که با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می توان آن را کنترل کرد. مداخله به موقع و پیگیری منظم مادام العمر برای اینکه کودکان بتوانند زندگی سالم و فعالی داشته باشند اهمیت زیادی دارد.